2.3. LỊCH SỬ X�Y DỰNG HỒ SƠ DI SẢN THI�N NHI�N THẾ GIỚI
Năm 1986, khu động Phong Nha đ� được Ch�nh phủ Cộng ho� X� hội chủ nghĩa Việt Nam xếp hạng di sản quốc gia v� đ�a v�o danh s�ch c�c di sản quốc gia đặc biệt quan trọng theo quyết định số 194/CP của Thủ tướng Ch�nh phủ.
- Quyết định 236-VH/QĐ của Bộ Văn ho� ghi nhận động Phong Nha v� bến ph� Xu�n Sơn l� di sản quốc gia.
Năm 1991, để x�y dựng Luận chứng kinh tế kỹ thuật khu bảo tồn thi�n nhi�n Phong Nha, Quảng B�nh, Viện Điều tra quy hoạch rừng đ� tổ chức khảo s�t c�c chuy�n đề về thảm thực vật, khu hệ thực vật, khu hệ động vật, c�c điều kiện tự nhi�n v� x� hội kh�c để l�m cơ sở cho việc quy hoạch bảo tồn.
Năm 1993, khu bảo tồn thi�n nhi�n Phong Nha được ch�nh thức th�nh lập với diện t�ch 41.132 ha.
Từ năm 1991 đến 1995, c�c nh� nghi�n cứu động vật của Viện Điều tra quy hoạch rừng v� trường Đại học L�m nghiệp đ� đến khảo s�t c�c lo�i linh trư�ởng trong v�ng Phong Nha.
Trong c�c năm 1996-1997, đo�n điều tra của dự �n RAS/93/102 đ� đến nghi�n cứu về đa dạng sinh học của v�ng Phong Nha - Kẻ B�ng v� tổ chức hội thảo đa dạng sinh học v�ng bi�n giới Việt - L�o, trong đ� đ� đề xuất việc x�y dựng Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ B�ng.
Năm 1997, Sở Khoa học, C�ng nghệ v� M�i trường Quảng B�nh đ� tiến h�nh đ�nh gi� t�c động m�i trường đối với khu Bảo tồn thi�n nhi�n Phong Nha.
Từ những kết quả tr�n, một dự �n mới đ� h�nh th�nh với t�n gọi: "Dự �n x�y dựng Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ B�ng giai đoạn 2000-2005" bao gồm to�n bộ v�ng n�i đ� v�i Phong Nha - Kẻ B�ng v� hệ thống hang động trong khu vực với tổng diện t�ch khoảng 147.945 ha.
Năm 1999, đo�n khảo s�t đa dạng sinh học VQG Phong Nha - Kẻ B�ng do tổ chức DANIDA t�i trợ th�ng qua sứ qu�n V�ương quốc Đan Mạch ở H� Nội đ� lập b�o c�o ch�nh thức "Đ�nh gi� sơ bộ � nghĩa v� những �ưu ti�n bảo tồn Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ B�ng, tỉnh Quảng B�nh, Việt Nam" do R. J Timmins, Đỗ Tư�ớc v� Trịnh Việt C�ường chủ bi�n.
Nhằm x�c tiến việc đề nghị c�ng nhận VQG Phong Nha - Kẻ B�ng l� Di sản thế giới, ng�y 21/4/1997, Văn ph�ng Ch�nh phủ c� c�ng văn về việc bảo tồn đa dạng sinh học v�ng bi�n giới Việt - L�o, trong đ� c� đề nghị n�ng hạng khu bảo tồn thi�n nhi�n Phong Nha th�nh Vườn quốc gia v� đề nghị UNESCO x�t duyệt đ�a v�o danh mục di sản thế giới, trong đ� c� hệ thống hang động Phong Nha. Tr�n cơ sở đ� Bộ Văn ho� Th�ng tin c� c�ng văn 204/CV/BTBT ng�y 19/01/1998 đề nghị tỉnh Quảng B�nh x�y dựng hồ sơ đề nghị xếp khu động Phong Nha v�o Di sản thi�n nhi�n thế giới.
Sau cuộc họp giữa Bộ Văn ho� Th�ng tin v� UBND tỉnh Quảng B�nh, Bộ đ� ra th�ng b�o 592/TB-BTBT ng�y 02/3/1998 x�c định t�n gọi đăng k� b�ước đầu l� "Khu động Phong Nha", trư�ớc mắt thực hiện điều tra nghi�n cứu trong phạm vi diện t�ch 41.000 ha. Việc x�y dựng hồ sơ, c�c cơ quan chức năng sẽ phối hợp chặt chẽ với Viện Điều tra quy hoạch rừng đảm bảo chất l�ượng theo mẫu hồ sơ năm 1997 của Hội đồng Di sản thế giới.
Ng�y 20/4/1998 UBND tỉnh Quảng B�nh c� c�ng văn 264/UB gửi Trung t�m T�i nguy�n v� M�i trường l�m nghiệp, Viện Điều tra quy hoạch rừng gi�p tỉnh Quảng B�nh lập Hồ sơ Di sản thi�n nhi�n Thế giới "Khu động Phong Nha" theo tinh thần Hội nghị li�n ng�nh 09/01/1998 tại Bộ Khoa học C�ng nghệ v� M�i trường v� ng�y 23/02/1998 tại Bộ Văn ho� Th�ng tin.
Trung t�m T�i nguy�n v� M�i trường, Viện Điều tra Quy hoạch rừng phối hợp với c�c cơ quan trong tỉnh m� đầu mối l� Sở Khoa học, C�ng nghệ v� M�i trường đ� ho�n th�nh "Hồ sơ Di sản thi�n nhi�n khu động Phong Nha", đảm bảo đ�ng thủ tục theo mẫu của UNESCO v� gửi đi Paris tr�ớc ng�y 30/06/1998.
Song song với việc lập hồ sơ di sản "Khu động Phong Nha" thực hiện theo tinh thần c�ng văn 1923/QHQT ng�y 21/05/1998 của Văn ph�ng Ch�nh phủ, UBND tỉnh Quảng B�nh đ� c� c�ng văn số 969-CV/UB ng�y 27/12/1997 gửi Thủ tướng Ch�nh phủ v� Bộ N�ng nghiệp v� Ph�t triển n�ng th�n (NN&PTNT) xin n�ng hạng khu bảo tồn thi�n nhi�n Phong Nha v� mở rộng th�nh VQG Phong Nha - Kẻ B�ng.
Căn cứ c�ng văn 367/BNN-KH ng�y 16/01/1998 của Bộ NN&PTNT đồng � gi�p tỉnh x�y dựng dự �n Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ B�ng v� theo đề nghị của UBND tỉnh Quảng B�nh tại c�ng văn 198/UB ng�y 01/04/1998 v� Chi cục Kiểm l�m tại c�ng văn 148/KL-KTT ng�y 15/06/1998 Bộ NN&PTNT đ� c� Quyết định số 1888/QĐ-BNN-KH ng�y 29/06/1998 ph� duyệt đề c�ơng v� dự to�n vốn chuẩn bị đầu t�ư n�ng hạng khu bảo tồn thi�n nhi�n Phong Nha v� mở rộng x�y dựng th�nh Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ B�ng.
Trung t�m T�i nguy�n v� M�i trường l�m nghiệp, Viện Điều tra Quy hoạch rừng đ� ho�n th�nh dự �n, v� ng�y 08/03/2000 Bộ NN&PTNT c� văn bản 741/BNN-KH thẩm định dự �n đầu t�ư VQG Phong Nha - Kẻ B�ng trong đ� về mặt tổ chức: cấp quyết định đầu t�ư trực tiếp l� UBND tỉnh Quảng B�nh với chủ đầu tư� l� Ban Quản l� VQG Phong Nha - Kẻ B�ng do UBND tỉnh Quảng B�nh quyết định.
Để đ�p ứng mục ti�u x�y dựng VQG Phong Nha - Kẻ B�ng v� lập hồ sơ di sản thi�n nhi�n tr�n nền tảng VQG, nối tiếp văn bản thẩm định của Bộ NN&PTNT, UBND tỉnh Quảng B�nh đ� c� văn bản gửi Thủ tướng Ch�nh phủ số 315/UB ng�y 01/04/2000 về việc n�ng hạng th�nh VQG Phong Nha - Kẻ B�ng v� ph� duyệt dự �n đầu tư�.
Sau khi nhận được hồ sơ di sản "Khu động Phong Nha", th�ng 02/1999 một ph�i đo�n chuy�n gia kỹ thuật của IUCN đại diện cho UNESCO đ� đến thẩm định tại Quảng B�nh. Sau khi đi khảo s�t v� tham khảo c�c t�i liệu, đo�n đ� c� b�o c�o thẩm định gửi Hội đồng Di sản thế giới họp tại Marrakesh, Maroc từ 29/11 đến 04/12/1999, trong đ� n�u r�:
1. Đ�nh gi� cao v� khẳng định những gi� trị to�n cầu nổi bật của di sản thi�n nhi�n Phong Nha - Kẻ B�ng v� những gi� trị n�y đ�p ứng những ti�u chuẩn để c�ng nhận l� di sản thi�n nhi�n thế giới (ti�u ch� 1 v� 4).
2. Đề nghị những bổ sung:
- X�c định lại t�n gọi di sản l�: Khu Bảo tồn thi�n nhi�n Phong Nha - Kẻ B�ng (hay VQG Phong Nha - Kẻ B�ng) với điều kiện mở rộng khoảng 150.000 ha.
- Kiện to�n bộ m�y quản l� khu vực đăng k� đư�a v�o khu di sản
- X�y dựng bổ sung bản đồ địa chất
- Điều chỉnh c�c văn bản t�ư liệu của hồ sơ theo t�n gọi mới, địa vực ph�n bổ mới.
Ng�y 23/02/2000, Văn ph�ng Ch�nh phủ c� văn bản 620/VPCP-VX gửi c�c Bộ c� li�n quan, UB Quốc gia UNESCO Việt Nam v� UBND tỉnh Quảng B�nh c� � kiến về điều chỉnh, bổ sung hồ sơ đăng k� khu Phong Nha - Kẻ B�ng v�o danh s�ch Di sản thi�n nhi�n Thế giới.
Để thực hiện c�ng việc bổ sung hồ sơ, cuộc họp giữa khoa Địa chất, khoa Địa l� trường Đại học Khoa học tự nhi�n - Đại học Quốc gia H� Nội v� Trung t�m T�i nguy�n M�i trường, Viện Quy hoạch rừng Bộ NN&PTNT, UBND tỉnh Quảng B�nh đề nghị tiếp tục gi�p đỡ tỉnh c�ng với Sở Khoa học, C�ng nghệ v� M�i trường của tỉnh bổ sung v� ho�n chỉnh hồ sơ đăng k� di sản để kịp gửi đi Paris trong th�ng 6/2000.
Thực chất của c�ng việc bổ sung hồ sơ di sản l� viết lại to�n bộ phần hồ sơ, một phần phụ lục v� bổ sung một số ảnh, phim Slide về địa chất địa mạo v� c�c văn bản mới c� li�n quan đến phần mở rộng khu bảo tồn thi�n nhi�n th�nh VQG.
Ng�y 02/6/2000 tỉnh Quảng B�nh đ� tổ chức b�o c�o th�nh quả bổ sung hồ sơ di sản trư�ớc UBND tỉnh v� c�c cơ quan trong tỉnh tr�ước khi thẩm định ch�nh thức ở Bộ VHTT tại H� Nội.