1.1.2. Địa h�nh, địa mạo
Địa h�nh khu vực VQG l� một v�ng n�i đ� v�i chiếm hầu hết diện t�ch, phi karst chiếm một diện t�ch nhỏ ở c�c phạm vi gi�p ranh, c� độ cao trung b�nh khoảng 600 - 700 m, tạo th�nh một dải d�i khoảng 50 km dọc bi�n giới Việt - L�o. Nh�n tổng qu�t trong khu vực c� 3 kiểu địa h�nh ch�nh:
a. Kiểu địa h�nh
n�i đ� v�i (karst)
Kiểu địa h�nh n�y chiếm phần lớn diện t�ch trong VQG, gồm khối n�i đ� v�i li�n tục từ d�y n�i Phu Toc Vu, đ�o Mụ Giạ (huyện Minh Ho�) k�o d�i tới hang �n, R�o Bụt, C� Ro�ng (huyện Bố Trạch), d�i khoảng 70 km. Đ�y ch�nh l� khối n�i đ� v�i li�n tục rộng lớn nhất của Việt Nam. Phạm vi của n�i đ� v�i trải rộng sang L�o c� diện t�ch khoảng gần 200.000 ha. Nếu t�nh to�n bộ khối n�i đ� v�i li�n tục cả về ph�a Việt Nam v� L�o th� đ�y l� một trong những khối n�i đ� v�i rộng lớn nhất h�nh tinh (Pierre G., 1966). Tại đ�y, c�c d�y n�i đ� v�i ph�t triển hầu nh� li�n tục, th�nh phần t�ương đối đồng nhất, độ d�y tr�n 1000 m.
Địa h�nh n�i đ� v�i bị chia cắt rất mạnh, với những v�ch đ� dựng đứng, xếp lớp, đỉnh lởm chởm, thư�ờng k�m theo qu� tr�nh karst do ho� tan v� ng�ưng đọng carbonat h�nh th�nh n�n c�c nhũ đ�, măng đ�, nấm đ�, chu�ng đ�, cột đ� đa dạng, phức tạp, đẹp kỳ diệu trong c�c hang động. Nhiều nơi đ� bị m�i m�n tạo n�n những cổng trời, rừng đ�, cầu đ�, giếng đ� rất kỳ th�. Giữa c�c v�ch đ� th�ường l� c�c thung k�n d�i v� nhỏ, rộng khoảng 20-100 m. Trong v�ng n�i đ� v�i hầu như� kh�ng c� s�ng suối tr�n bề mặt, m� chỉ thấy ở v�nh ngo�i. C�c mắt h�t rải r�c trong c�c thung đư�a nư�ớc tho�t theo c�c s�ng ngầm.
C�c đỉnh n�i cao điển h�nh tr�n 800 m tạo th�nh một dải gần như� li�n tục dọc bi�n giới Việt - L�o, trong đ� c� c�c đỉnh nh� cao tới tr�n 1000 m lần l�ợt nh� Phu Tạo (1174m), Co Unet (1150m), Phu Canh (1095m), Phu Mun (1078m), Phu Tu En (1078m), Phu On Chinh (1068m), Phu Dung (1064m), Phu Tu �c (1053m), Phu Long (1015m), Phu �c (1015m), Phu Dong (1002m). Xen kẽ giữa c�c đỉnh cao tr�n 1000 m l� c�c đỉnh cao điển h�nh 800-1000 m như� Phu Sinh (965m), Phu Co Tri (949m), Phu On Boi (933m), Phu Tu (956m), Phu Toan (905m), Phu Phong (902m), n�i Ma Ma (835m)....
V�ng karst n�y c�n chứa nhiều b� ẩn, nhiều nơi chư�a hề c� dấu ch�n ng�ười đặt tới. Đặc biệt n� nằm ở miền ph�n thuỷ giữa hai hệ thống s�ng: X� Băng Hi�n v� X� Băng Phai chảy v�o s�ng M� K�ng v� hệ thống s�ng Son, s�ng Gianh, s�ng Đại Giang chảy ra biển Đ�ng.
b. Kiểu địa h�nh
phi karst
Kiểu địa h�nh n�y chiếm tỷ lệ thấp, ph�n bố ở v�ng ngo�i v�ng n�i đ� v�i ở ph�a bắc, đ�ng bắc v� đ�ng nam VQG. Độ cao biến động từ 500-1000 m hay hơn ch�t �t. Độ chia cắt t�ương đối s�u v� độ dốc kh� lớn, trung b�nh 25-30o. C� kh� nhiều thung lũng hẹp chạy d�i theo c�c suối nh�ư khe Am, khe Cha Lo, khe Chua Ng�t v� ở cực t�y nam c� thung lũng dọc R�o Th�ương. Nh�n chung địa h�nh phi karst kh�ng cao hơn nhiều so với địa h�nh karst. Từ bắc xuống nam c� c�c đỉnh: Phu Toc Vu (1000m), M� T�c (1068m), Cổ Khu (886m), U B� (1009m), Co Rilata (1128m); đỉnh cao nhất của địa h�nh phi karst cũng l� đỉnh cao nhất của VQG l� đỉnh Co Preu (1213m), ở về ph�a cực nam của VQG.
Địa h�nh phi karst cũng l� v�ng đầu nguồn của c�c con s�ng, suối chảy v�o s�ng Gianh. Nh�n chung dạng địa h�nh n�y thoải v� mềm mại hơn v�ng n�i đ� v�i. Độ chia cắt cũng kh�ng mạnh bằng.
c. Kiểu địa h�nh
chuyển tiếp
Đ�y l� kiểu địa h�nh c� sự xen kẽ phức tạp giữa c�c khối đ� v�i v� địa h�nh đ� lục nguy�n. Ch�ng ph�n bố rải r�c, th�ường tập trung ở những v�ng chuyển tiếp giữa n�i đ� v�i v� đ� lục nguy�n. Địa h�nh thường l� những đỉnh n�i thấp d�ưới 800 m, tuy kh�ng hiểm trở như� kiểu địa h�nh karst nh�ưng cũng rất đa dạng, phức tạp.