【VX88】 Link vào VX88 Casino mới nhất 2025 ✔️

Link VX88 hot nhất

 

PH�T HIÖN MíI HO� TH�CH R�NG NãN FAMEN
(DEVON MUéN) ë ��NG KH�, CAO B�NG

NGUYÔN THÞ HåNG NHUNG

ViÖn NC �Þa chÊt v� Kho�ng s�n, Km 9, ®�êng NguyÔn Tr�i, Thanh Xu©n, H� Néi

Tãm t�t: 9 lo�i v� d�ng ho� th�ch R�ng nãn thuéc c�c gièng Palmatolepis, Hindeodella, Hibbardella, Polygnathus, Icriodus ®�îc ph�t hiÖn trong ®� v�i lé tr�n ®Ìo Ng�n Kim, 6 km vÒ phÝa t©y b�c thÞ trÊn ��ng Kh�, tØnh Cao B�ng. Trong sè ®ã, c�c ®�i biÓu cña gièng Palmatolepis ®ãng mét vai trß quan träng víi nhiÒu c� thÓ cña c�c lo�i Pa. triangularis Sannemann, Pa. delicatula Branson & Mehl v� Pa. clarki Ziegler thuéc ®íi triangularis øng víi líp ranh giíi d�íi cña bËc Famen. Ho� th�ch R�ng nãn n�u tr�n chøng tá sù cã mÆt cña trÇm tÝch Devon th�îng ë ��ng Kh�.

I. VÞ TRÝ �ÞA Lý, �ÞA TÇNG V� �ÆC �IÓM TRÇM TÝCH CHøA R�NG NãN DEVON TH�îNG

�iÓm ho� th�ch R�ng nãn míi ®�îc ph�t hiÖn ë ®Ìo Ng�n Kim, b�n ph�i ®�êng � t� ��ng Kh� - Cao B�ng, c�ch thÞ trÊn ��ng Kh� 6 km vÒ phÝa t©y b�c (to� ®é x = 22o 27' 40", y = 106o 24' 00��). Tr�n B�n ®å ®Þa chÊt (B��C) ��ng B�c B�c Bé 1:300.000 cña Bourret [1], diÖn lé n�y ®�îc vÏ v�o trÇm tÝch Givet, tr�n B��C miÒn B�c ViÖt Nam 1:500.000 cña �ovjikov v� nnk [2] ®�îc vÏ v�o diÖn lé cña c�c trÇm tÝch Eifel � Givet; tr�n B��C 1:200.000 tê Chinh Si - Long T©n do Ph�m ��nh Long [3] chñ bi�n ®�îc vÏ v�o ®iÖp B�ng Ca, tuæi Givet; tr�n B��C 1: 50.000 côm tê ��ng Kh� cña NguyÔn ThÕ C��ng v� nnk (2002, L�u tr� �Þa chÊt) ®�îc vÏ v�o hÖ tÇng B�n P�p, tuæi D1-D2. Trong mÆt c�t, nã cã vÞ trÝ ®Þa tÇng thuéc phÇn cao nhÊt cña mÆt c�t Devon lé ra ë vïng ��ng Kh�, n�m chØnh hîp tr�n tËp ®� phiÕn silic. Th�nh phÇn trÇm tÝch gåm ®� v�i silic ph©n d�i mê víi c�c d�i máng sÐt silic, d�y tõ 0,5-1 mm, m�u x�m sÉm xen kÏ gÇn nh� lu©n phi�n víi c�c d�i ®� v�i silic, d�y 5-10 mm, m�u x�m s�ng, khi phong ho� cã m�u v�ng nh�t, chuyÓn dÇn l�n ®� v�i m�u x�m s�ng, ph©n líp d�y. BÒ d�y cña tËp ®� v�i n�y tr�n 200 m.

II. �ÆC �IÓM HO� TH�CH V� ý NGHÜA �ÞA TÇNG

Cã kho�ng 9 lo�i v� d�ng R�ng nãn thuéc c�c gièng Palmatolepis, Hindeodella, Hibbardella, Polygnathus, Icriodus ®�îc ph�t hiÖn; trong sè ®ã, c�c ®�i biÓu thuéc gièng Palmatolepis chiÕm ®�ng ®�o h�n c� gåm 3 lo�i víi ®�ng ®�o c�c c� thÓ ®�îc b�o tån tèt nh�: Pal. triangularis Sannemann, Pal. delicatula Branson & Mehl, Pal. clarki Ziegler.

Th�nh phÇn gièng, lo�i R�ng nãn cña ®iÓm ho� th�ch ë ®Ìo Ng�n Kim tuy kh�ng ®a d�ng nh�ng gåm nh�ng d�ng rÊt ®Æc tr�ng cña ®íi triangularis. ViÖc ph�t hiÖn ho� th�ch R�ng nãn thuéc ®íi triangularis trong ®� v�i lé tr�n ®Ìo Ng�n Kim l� c� së x�c nhËn sù cã mÆt cña c�c trÇm tÝch Devon th�îng, bËc Famen ë vïng ��ng Kh�. �ã còng l� ®ãng gãp míi cho viÖc ph©n chia v� li�n hÖ ®Þa tÇng Devon ë vïng ��ng Kh� víi c�c vïng kh�c thuéc ®íi t�íng - cÊu tróc H� Lang.

 M� t� ho� th�ch r�ng nãn

Palmatolepis triangularis Sannemann, 1955

B�n �nh 1, h�nh 1, 2

M� t�: NÐt ®Æc tr�ng cña lo�i l� th©n cã d�ng 3 gãc, nhän dÇn vÒ phÝa sau v� cã c�c nèt sÇn t� ®iÓm th� ë mÆt tr�n. Th©n sau vÓnh l�n tr�n nh�ng ®Çu mót cã thÓ cong xuèng. Trôc th©n phÝa tr�íc cong, bao gåm nh�ng chiÕc r�ng ®�n lÎ, trßn cã chiÒu cao t�ng dÇn vÒ phÝa tr�íc. Trôc th©n phÝa sau l� mét gê m�nh, thÊp.

So s�nh: Palmatolepis triangularis Sannemann ph©n biÖt víi Pa. clarki Ziegler ë ®iÓm bê th©n cña Pa. clarki Ziegler d�y h�n v� cã c�c gê t� ®iÓm.

Ph©n bè ®Þa tÇng v� ®Þa lý: BËc Famen, tõ ®íi triangularis ®Õn ph©n ®íi crepida h� ë ch©u �u, B�c Mü, ch©u óc v� ch©u �.

Palmatolepis clarki Ziegler, 1962

B�n �nh 1, h�nh 7

M� t�: Th©n d�i, hÑp; thuú râ. Bê tr�íc cña th©n ngo�i giao víi phiÕn r�ng t�i trung ®iÓm cña trôc th©n tr�íc (tõ mÊu trung t©m ®Õn ®iÓm cuèi cña phiÕn r�ng tù do); phÇn bê cña th©n d�y h�n phÇn trong cña th©n nhê c�c t� ®iÓm; tuy nhi�n, th©n cña Palmatolepis clarki Ziegler t��ng ®èi d�y v� th�êng d�y h�n th©n c�c lo�i kh�c thuéc gièng Palmatolepis. Trôc th©n cao v� ph�t triÓn trôc thø cÊp.

Ph©n bè ®Þa tÇng v� ®Þa lý: BËc Famen, tõ ph©n ®íi triangularis gi�a ®Õn ph©n ®íi triangularis tr�n ë �øc, Ba Lan, BØ, Mü, Trung Quèc v� ViÖt Nam.

Palmatolepis delicatula Branson
& Mehl, 1934

B�n �nh 1, h�nh 6

M� t�: Th©n ng�n, réng, kh�ng cã t� ®iÓm. Bê tr�íc cña th©n trong th�ng v� giao víi phiÕn r�ng b�ng mét gãc nhän; thuú trong réng, khã ph©n biÖt víi th©n.

Ph©n bè ®Þa tÇng v� ®Þa lý: BËc Famen, ®íi triangularis; ph©n bè nhiÒu n�i tr�n thÕ giíi.

Lêi c�m �n

Ho� th�ch r�ng nãn Famen ë vïng ��ng Kh� do TS NguyÔn H�u Hïng (ViÖn NC �Þa chÊt v� Kho�ng s�n) s�u tËp v� ®� cho phÐp t�c gi� sö dông ®Ó c�ng bè. B�n kÕt qu� x�c ®Þnh ho� th�ch R�ng nãn cho tuæi Famen sím ®�îc TS T� Ho� Ph��ng (�H Khoa häc Tù nhi�n, �HQG H� Néi) kiÓm tra. �nh chôp ho� th�ch do KS Ph�m B�nh thùc hiÖn qua thiÕt bÞ vi dß ®iÖn tö JXA-8800 (Phßng ph©n tÝch Microsond, ViÖn NC �Þa chÊt v� Kho�ng s�n). T�c gi� xin b�y tá lêi c�m �n tíi c�c nh� khoa häc kÓ tr�n.

V�N LIÖU

  1. Bourret R., 1922. Etudes gÐologiques sur le Nord Est du Tonkin (Feuilles de Baolac, Caobang, Backan, Thatkhe et Long Tcheou). Bull. SGI, XI/1. H� Néi.
  2. �ovjikov A. E. (Chñ bi�n), 1965. Geologija Severnogo Vietnama - Objasnitelnaja zapiska geologitcheskoi karte Severnogo Vietnama, 665 str. GGU (b�n tiÕng Nga), H� Néi; �Þa chÊt miÒn b�c ViÖt Nam - B�n thuyÕt minh cho B�n ®å ®Þa chÊt miÒn B�c ViÖt Nam: 584 tr.. Nxb Khoa häc kü thuËt, H� Néi, 1971.
  3. Ph�m ��nh Long (Chñ bi�n), 1974. �Þa chÊt v� kho�ng s�n tê Chinh Si - Long T©n. ThuyÕt minh tãm t�t tê B��C Chinh Si � Long T©n tû lÖ 1: 200.000. Côc �Þa chÊt v� Kho�ng s�n ViÖt Nam, H� Néi.
  4. T� Hßa Ph��ng, 1998. Upper Devonian conodonts biostratigraphy in ViÖt Nam. J. of Geology, B/ 11-12: 76-84. H� Néi.

 

 Chó thÝch b�n �nh:

H�nh 1, 2. Palmatolepis triangularis Sannemann, 1955

1. MÆt tr�n x 86; 2. MÆt tr�n x 65; mÉu T.2056/1, s�u tËp cña NguyÔn H�u Hïng (2002); t©y b�c thÞ trÊn ��ng Kh� 6 km; Famen sím, ®íi triangularis.

H�nh 3, 4. Palmatolepis cf. Pa. triangularis Sannemann, 1955

3. MÆt tr�n x 72; 4. MÆt tr�n x 66; mÉu T.2056/1, s�u tËp, ®Þa ®iÓm s�u tËp v� tuæi nh� tr�n.

H�nh 5. Palmatolepis sp.

MÆt tr�n x 110; mÉu T.2056/1, s�u tËp, ®Þa ®iÓm s�u tËp v� tuæi nh� tr�n.

H�nh 6. Palmatolepis delicatula Branson & Mehl, 1934

MÆt tr�n x 110; mÉu T.2056/1, s�u tËp, ®Þa ®iÓm s�u tËp v� tuæi nh� tr�n.

H�nh 7. Palmatolepis clarki Ziegler, 1962

MÆt tr�n x 86; mÉu T.2056/1, s�u tËp, ®Þa ®iÓm s�u tËp v� tuæi nh� tr�n.