M� H�NH TH�NH TẠO QUẶNG CH�-KẼM NHIỆT
DỊCH TRONG Đ� CARBONAT CHỢ ĐIỀN
NGUYỄN VĂN NIỆM, L� THỊ
TUYẾT, NGUYỄN VĂN HỌC, MAI TRỌNG T�,
ĐỖ ĐỨC NGUY�N, NGUYỄN
MINH LONG
Viện Khoa học
Địa chất v� Kho�ng sản, Km 9, Thanh Xu�n, H� Nội
T�m tắt: M�i trường lắng đọng quặng
ch�-kẽm Chợ Điền chủ yếu l� kh�ng gian mở
(c�c khe nứt� mở,
đới dập vỡ kiến tạo).
�Nguồn S2-c� sự đ�ng g�p của m�i
trường đ� v�y quanh. Điều n�y đặc
trưng bởi t�nh tương phản giữa c�c th�nh phần
tạo quặng theo giai đoạn v� kh�ng gian cũng
như sự xuất hiện của Bi tự sinh ở giai
đoạn cuối, Se hiếm gặp, đ� v�y quanh quặng
xen kẹp c�c lớp gi�u bitum m�u đen hay� x�m tro, đồng thời c� sự
hạn chế t�nh linh động của CO2 trong hệ
thống carbonat (sự xuất hiện của siderit rất
�t v� chỉ c� ở Đ�o An) thể hiện m�i trường
khử; mặt kh�c, ở giai đoạn cuối cũng
như c�c phần n�ng của đới quặng h�a rất
�t c�c kho�ng h�a oxit v.v. Nguồn kim loại tạo quặng xuất
hiện chủ yếu ở giai đoạn Trias hoặc trẻ
hơn. Tuổi đồng vị Pb của
kho�ng h�a ch�-kẽm l� 230 Tr.n. [3]. Nguồn dung dịch tạo
quặng chủ yếu l� magma với tỷ số đồng
vị lưu huỳnh (d34S) dao động hẹp:7,19-7,65�.
��� Phương thức tạo quặng:
dung dịch tạo quặng di chuyển từ đới
xung yếu ở c�nh đ�ng nếp lồi Phia Khao (nơi
c�c tầng đ� phiến bị đứt g�y cắt ngang
v� bị dịch chuyển) theo c�c đứt
g�y mặt lớp l�n đới đứt g�y mở ở
trung t�m nếp lồi n�y. Với phương thức n�y,
nhiệt độ th�nh tạo (bao thể, c�c tổ hợp
kho�ng vật v� nguy�n tố) sẽ giảm dần khi xa nguồn.
��� Nguồn magma ẩn
s�u của quặng h�a ch�-kẽm Chợ Điền l� những
nhận định bước đầu. Tuy nhi�n, qu� tr�nh hoa h�a v� dolomit h�a của đ� v�i
c� thể đ� chuẩn bị nguồn vật chất
trước v� đ�ng g�p th�m.
(Xem to�n văn: Li�n hệ với Tạp ch� Địa chất
- Tổng cục Địa chất v� Kho�ng sản)